De ziekte van Lyme bij hond en kat.
De ziekte van Lyme is een bacteriële ziekte die veroorzaakt wordt door de spiraalvormige bacterie Borrelia. Deze bacterie kan worden overgedragen door de beet van een teek. De bacterie bevindt zich in het maagdarmkanaal en de speekselkieren van de teek. In Nederland is tussen de 15% en 20% van de tekenpopulatie besmet met Borrelia. Naar mate men méér naar het oosten of zuid Europese landen gaat, neemt de besmettingsgraad van de teken toe. De teken zélf kunnen weer besmet raken door bloed te zuigen van wilde dieren zoals herten, reeën en zwijnen die de bacterie zonder verdere klinische symptomen bij zich dragen.
De teek
Teken zijn spinachtige insecten met 8 poten die in grootte kunnen variëren van enkele millimeters tot wel 2 cm. De levenscyclus van eitje via larve en nimf naar volwassen teek duurt 1 tot 3 jaar, afhankelijk van jaargetijde en beschikbaarheid van voedsel. Een vrouwtjes teek legt in één keer enige duizenden eitjes, waarna zij sterft. Teken voeden zich met bloed van warmbloedige dieren.
De besmetting
De teken bevinden zich in lage struiken en grassen. Zodra een hond of kat nadert, klimmen zij in de top van de vegetatie en haken met hun haakvorige klauwen vast in de vacht van het dier. Op hun gastheer kruipen zij via de haren naar de huid waarna zij zich "vastpinnen" in de huid met behulp van de weerhaken in hun steeksnuit. Voorkeursplaatsen zijn kop, poten, oren , hals en buik. Nadat de teek gebeten heeft begint de z.g. langzame opnamefase van bloed. Deze periode duurt ongeveer 24 uur en gedurende deze tijd zijn de teken relatief weinig besmettelijk. Na deze eerste 24 uur brengt de teek een bloed verdunnend middel in waardoor de tweede en snelle fase van bloed zuigen start. Na ongeveer 48 uur op de gastheer te hebben gezeten eindigt het proces met het afsluiten van het steekgaatje met producten uit speekselklieren en darmen en valt de teek van de gastheer af. Vanaf de tweede fase van het bloed zuigen vindt de eventuele overdracht van Borrelia plaats. Het is dan ook belangrijk dat een teek binnen 24 uur na aanhechting wordt verwijderd of gedood.
Symptomen van de ziekte van Lyme
Of een dier de symptomen van Lyme ontwikkelt is afhankelijk van de besmettingsgraad van de teek, het voldoende lang aanwezig zijn van de teek op de gastheer om de bacterie te kunnen overdragen en de weerstand van de hond of kat. Soms kunnen rond de bijtplaats ronde, roodkleurige ontstekingsringen ontstaan (collarettes). Deze ringen maken een hond of kat verdacht. Algemene symptomen zijn koorts, vermoeidheid, verminderde eetlust, pijnlijke spieren en gewrichten waardoor lopen moeilijk en afwijkend wordt, verdikte lymfeknopen, verlammingsverschijnselen en als ook de spieren van hart en ademhaling worden aangetast kan uiteindelijk de dood hierop volgen.
De diagnose
Aan de hand van de historie ( veel lopen in vegetatie, vakantiegebied, tekenbeet), het klinisch beeld, (herhaald) bloedonderzoek en eventuele röntgenfoto's kan de diagnose worden gesteld.

De therapie
De behandeling van de ziekte van Lyme bestaat uit het langdurig (minimaal 3 weken) geven van antibiotica. Het succes van de behandeling is mede afhankelijk van de progressie waarin de ziekte zich bevindt wanneer de hond of kat bij de dierenarts wordt aangeboden; hoe eerder de hond of kat met Lyme behandeld wordt, des te groter de kans op genezing zonder verdere complicaties.
Preventie en vaccinatie
Er zijn diverse manieren om uw hond of kat te beschermen tegen teken en daarmee tegen de ziekte van Lyme. Tekenbanden werken goed, zij doden de meeste teken binnen 24 uur en remmen de aanhechting van de teek. Deze banden werken ongeveer 5 tot 6 maanden. Daarnaast bestaan er diverse spot-on middelen ( "druppeltjes" in de nek) met een vergelijkbare werking die bovendien ook tegen andere parasieten zoals vlooien, luizen, zandvliegen en/of wormen werken. Onlangs zijn hiervan weer verbeterde versies op de markt gekomen. De al wat langer bestaande anti-teken sprayen werken slechts langdurig en optimaal als zij op de correcte manier worden toegepast.
Sinds kort is het ook mogelijk uw huisdier te laten vaccineren tegen de ziekte van Lyme. Deze enting moet jaarlijks worden herhaald en is vooral aan te bevelen voor dieren die regelmatig in gebieden komen met een hoge besmettingsgraad.
Welk middel voor uw huisdier het meest geschikt is, kunt u het beste overleggen met uw dierenarts. Bovendien beschikt de dierenarts over middelen waarvan het wettelijk verboden is deze te verkopen in de lekenhandel.
Naast deze anti-teken middelen blijft het van belang dat u uw hond of kat regelmatig controleert op de aanwezigheid van teken. Het verwijderen van teken gaat het beste met een pincet of tekentang. Vooraf "verdoven" met alcohol e.d. dient absoluut achterwegen gelaten te worden, daar de teek hierop reageert met het ledigen van haar speekselklieren en darmen waardoor de overdracht van Borrelia kan plaatsvinden.

 

Share